Bialetti Moka Express: makineta klasike e kafesë që ende ia vlen

Në shumë shtëpi në Shqipëri dhe Kosovë, makineta e kafesë mbi sobë është po aq e zakonshme sa xhezveja e kafesë turke. Modeli që e bëri të famshme këtë formë është Bialetti Moka Express, ena tetëkëndore prej alumini që Alfonso Bialetti e projektoi në vitin 1933.

Gati një shekull më vonë, Bialetti e shet ende në shumë madhësi dhe mbetet një nga mënyrat më të lira për të pirë kafe të fortë në shtëpi. Ky vlerësim mbështetet në informacionin e prodhuesit, testet e pavarura dhe përvojën afatgjatë të përdoruesve, dhe u përgjigjet pyetjeve praktike: sa e mirë është kafeja, cilën madhësi të blini dhe si krahasohet me një makinë espressoje.

Si funksionon makineta dhe çfarë shije ka kafeja?

Kur uji në pjesën e poshtme nxehet, presioni i avullit e shtyn lart përmes kafesë dhe në dhomën e sipërme. Presioni është shumë më i ulët se te makina e espressos, ndaj rezultati është kafe e koncentruar dhe me trup, por pa kremin e trashë të espressos.

Shumë njerëz e duan këtë shije të fortë e të pjekur, vetëm ose me qumësht të nxehtë. Hidhësia vjen zakonisht nga nxehtësia e tepërt: zjarr mesatar dhe hiqeni enën sapo kafeja fillon të gurgullojë.

Si bëhet kafeja e mirë hap pas hapi?

Rregullat janë të thjeshta, por bëjnë gjithë ndryshimin.

• Mbushni pjesën e poshtme me ujë deri pak nën valvul
• Mbushni filtrin me kafe të bluar mesatarisht imët dhe niveloni pa e shtypur
• Vidhoseni fort dhe vendoseni në zjarr mesatar
• Hiqeni sapo rrjedha zbehet dhe fillon të spërkasë

Si është ndërtuar dhe sa zgjat?

Makineta ka tri pjesë: depozitën e ujit, filtrin në formë hinke dhe dhomën e sipërme. Alumini i derdhur nxehet shpejt e njëtrajtësisht, ndërsa doreza dhe kapaku janë nga plastikë rezistente ndaj nxehtësisë. Zotëria i vogël me mustaqe në anë është shenja dalluese.

Gominën dhe pllakën e filtrit duhet t’i ndërroni herë pas here; janë të lira dhe gjenden lehtë, prandaj shumë makineta zgjasin dekada.

Cilën madhësi të zgjidhni?

“Filxhanët” e makinetës janë sasi të vogla sa një espresso, jo gota të mëdha. Një makinetë 3-filxhanëshe mjafton për një pije të madhe ose dy të vogla; modelet 3 dhe 6 janë më të kërkuarat për familje. Mbusheni gjithmonë filtrin plot, sepse me më pak kafe rezultati del i dobët.

A punon Bialetti Moka Express në induksion?

Jo drejtpërdrejt. Alumini nuk është magnetik, ndaj duhet një pllakë adaptuese që e shet edhe Bialetti. Nëse gatuani çdo ditë në induksion, Bialetti Venus ose Moka Induction prej çeliku janë më praktike.

Si pastrohet makineta?

Bialetti këshillon vetëm shpëlarje me ujë dhe paralajmëron se enëlarësja dëmton aluminin dhe shijen. Detergjenti heq shtresën e kafesë dhe e zbeh metalin. Thajini pjesët para se t’i bashkoni dhe ndërroni gominën kur ngurtësohet ose rrjedh.

Makinetë apo makinë espressoje?

Moka Express është ideale nëse doni kafe të fortë me pak para, keni pak hapësirë ose doni diçka që punon edhe në sobë kampingu. Për espresso të vërtetë, qumësht të shkumëzuar për latte art ose komoditet me buton, një makinë si De’Longhi Stilosa ose Gaggia Classic E24 është rruga e duhur, me çmim shumë më të lartë.

Kafeja mesatare ose e errët, e bluar pak më trashë se për espresso, i shkon më së miri. Duke qenë kaq e lirë, makineta është edhe rezervë e mirë për ata që kanë tashmë makinë espressoje.

Specifikimet kryesore

Materiali

Trup alumini, dorezë dhe kapak termoplastik

Madhësitë

1, 2, 3, 4, 6, 9, 12 dhe 18 filxhanë (sipas tregut)

Burimi i nxehtësisë

Gaz, elektrik, qeramik; induksion vetëm me pllakë adaptuese

Siguria

Valvul sigurie e patentuar, e kontrollueshme

Pastrimi

Vetëm shpëlarje me ujë; jo në enëlarëse

Origjina

Projektuar më 1933 nga Alfonso Bialetti; prodhuar në Itali

Alternativa për t’u marrë parasysh

• Bialetti Brikka: Makinetë me valvul presioni që jep më shumë shkumë të ngjashme me kremin.
• Bialetti Venus: Prej çeliku inox, punon në induksion pa adaptor.
• AeroPress Clear: Pajisje manuale e gjithanshme për kafe më të pastër dhe më pak të hidhur.

Pyetje të shpeshta

Bialetti Moka Express ka mbijetuar mbi 90 vjet sepse funksionon: e thjeshtë, e lirë dhe me kafe të fortë pa rrymë e kapsula. Nuk është makinë espressoje dhe kërkon zjarr të butë e larje me dorë, por për kafen e përditshme dhe një copë historie të dizajnit italian mbetet rekomandim i lehtë.

Si e bëjmë kërkimin: Vlerësimet bazohen te specifikimet e prodhuesit, testet e pavarura të publikuara dhe përvojat e përdoruesve. Nota e krahason produktin me të tjerët e së njëjtës klasë.