Kompozitorët gjermanë më të njohur dhe veprat që duhet t'i dëgjoni

Kur dëgjoni 'Odën e Gëzimit' në një ceremoni të Bashkimit Evropian, po dëgjoni Beethovenin. Kur një kor këndon Bach në një kishë ose një orkestër hap koncertin me Brahmsin, po dëgjoni një traditë që lindi kryesisht në tokat gjermanishtfolëse. Kompozitorët gjermanë më të njohur kanë formuar një pjesë të madhe të muzikës që luhet sot në sallat e koncerteve, nga Tirana dhe Prishtina deri në Berlin.

Ky udhëzues i paraqet emrat kryesorë sipas epokave, me veprat që ia vlen t'i dëgjoni së pari, dhe shpjegon pse Mozarti zakonisht nuk numërohet si gjerman.

Kush janë 'tre B-të' e muzikës klasike?

Shprehja 'tre B-të' u referohet Bach-ut, Beethovenit dhe Brahmsit. U përhap në shekullin XIX dhe përdoret ende si shkurtim për shtyllat e traditës gjermane. Nëse doni të nisni nga diku, nisni nga këta tre; më poshtë do t'i gjeni të gjithë me veprat e tyre kryesore.

Bach, Handel dhe Telemann: barroku gjerman

Johann Sebastian Bach (1685–1750) lindi në Eisenach dhe kaloi dekadat e fundit si Thomaskantor në Leipzig. Muzika e tij bashkon kontrapunktin kompleks me thellësi të madhe shprehëse. Veprat bazë janë Koncertet e Brandenburgut, Pasioni sipas Mateut, Mesha në si minor, Variacionet Goldberg, Klaviçembali i mirëakorduar dhe suitat për violonçel. Shumë muzikantë e shohin si themelin e muzikës klasike perëndimore.

George Frideric Handel (1685–1759) lindi në Halle, në të njëjtin vit me Bach-un, por karrierën e bëri kryesisht në Londër. Njihet për oratorion Mesia, suitat Water Music dhe Music for the Royal Fireworks dhe shumë opera italiane.

Georg Philipp Telemann (1681–1767), i lindur në Magdeburg dhe më vonë në Hamburg, ishte një nga kompozitorët më prodhimtarë të historisë dhe shumë i famshëm në kohën e tij. Muzika e tij e dhomës dhe koncertet janë hyrje e gjallë në barok.

Tokat gjermanishtfolëse nxorën një varg të jashtëzakonshëm novatorësh muzikorë.

Pse Beethoveni është kaq i rëndësishëm?

Ludwig van Beethoven (1770–1827) lindi në Bon dhe u zhvendos i ri në Vjenë. Nisi në stilin klasik, por e shtyu drejt dramës, përmasave më të mëdha dhe shprehjes personale, duke hapur rrugën për romantizmin. Vazhdoi të shkruante vepra madhore edhe pasi e humbi pjesën më të madhe të dëgjimit.

Nisni me Simfoninë e Pestë dhe të Nëntë, Koncertin për piano 'Perandori', sonatat 'Drita e Hënës' dhe 'Appassionata' dhe Koncertin për violinë. Melodia e 'Odës së Gëzimit' nga Simfonia e Nëntë është himni i Bashkimit Evropian. Shtëpia ku lindi në Bon sot është muze, Beethoven-Haus.

Romantikët: nga Weberi te Brahmsi

Shekulli XIX solli një brez kompozitorësh që eksploruan ndjenjat, natyrën, letërsinë dhe identitetin kombëtar:

• Carl Maria von Weber (1786–1826): opera e tij Der Freischütz u bë gur themeli i operës romantike gjermane.
• Felix Mendelssohn (1809–1847): i lindur në Hamburg; Koncerti për violinë në mi minor, Simfonia 'Italiane' dhe muzika për Ëndrra e një nate vere. Më 1829 ringjalli Pasionin sipas Mateut të Bach-ut.
• Robert Schumann (1810–1856): i lindur në Zwickau; ciklet për piano Carnaval dhe Kinderszenen, cikle këngësh dhe katër simfoni.
• Clara Schumann (1819–1896): e lindur në Leipzig; një nga pianistet më të mëdha të shekullit dhe autore e veprave për piano, këngëve dhe një koncerti për piano.
• Johannes Brahms (1833–1897): i lindur në Hamburg; katër simfoni, Një Rekuiem Gjerman, dy koncerte për piano, Koncerti për violinë dhe Vallet Hungareze.

Richard Wagner dhe opera gjermane

Richard Wagner (1813–1883), i lindur në Leipzig, e ktheu operën në atë që ai e quante 'dramë muzikore', ku bashkohen muzika, poezia dhe skena. Përdori leitmotivet, tema muzikore që lidhen me personazhe dhe ide, për të ndërtuar vepra të mëdha si Unaza e Nibelungut, një cikël me katër opera. Vepra të tjera kyçe janë Tristani dhe Isolda, Mjeshtrit këngëtarë të Nurembergut, Lohengrin dhe Parsifal.

Wagneri projektoi teatrin e vet në Bayreuth, ku Festivali i Bayreuthit i vë në skenë operat e tij që nga viti 1876. Muzika e tij mbetet jashtëzakonisht me ndikim, ndërsa shkrimet e tij antisemite dhe përvetësimi i mëvonshëm nga regjimi nazist e bëjnë figurë të diskutueshme.

Kompozitorët gjermanë të shekullit XX

Richard Strauss (1864–1949), i lindur në Mynih, shkroi poema simfonike plot ngjyra si Also sprach Zarathustra, hyrja e së cilës u bë e famshme përmes filmit, dhe opera si Salome, Elektra dhe Der Rosenkavalier. Katër këngët e fundit janë ndër veprat më të dashura të romantizmit të vonë.

Emra të tjerë të rëndësishëm janë Paul Hindemith, kompozitor dhe teoricien; Kurt Weill, që me Bertolt Brecht-in krijoi Operën për tre groshë më 1928; Carl Orff, Carmina Burana e të cilit luhet gjerësisht; dhe Karlheinz Stockhausen, pionier i muzikës elektronike dhe eksperimentale pas Luftës së Dytë Botërore.

Po Hildegard von Bingen dhe kompozitoret gra?

Tradita nis shumë para Bach-ut. Hildegard von Bingen (1098–1179) ishte abaci benediktine, shkrimtare dhe kompozitore në Renani. Shkroi shumë këngë fetare me melodi që ngjiten lart, si dhe dramën morale muzikore Ordo Virtutum. Është ndër kompozitorët më të hershëm të Perëndimit, emri dhe vepra e të cilëve na kanë mbërritur.

Në epokën romantike spikasin Clara Schumann dhe Fanny Hensel, motra e Felix Mendelssohnit. Muzika e tyre interpretohet dhe regjistrohet gjithnjë e më shpesh.

A ishte Mozarti gjerman?

Wolfgang Amadeus Mozart lindi në Salzburg, që sot është në Austri. Edhe Joseph Haydn, Franz Schubert dhe Gustav Mahler përshkruhen zakonisht si austriakë. Në kohën e tyre kufijtë ishin krejt ndryshe dhe kompozitorët gjermanishtfolës punonin në një hapësirë të përbashkët kulturore me qendra si Vjena, Leipzigu dhe Berlini. Prandaj ndonjëherë shfaqen në lista të kompozitorëve gjermanë, por në kuptimin e ngushtë janë austriakë.

Një listë e shkurtër dëgjimi për fillim

Nëse keni një mbrëmje të lirë, kjo listë ju jep një tablo të plotë:

• Bach: Koncerti i Brandenburgut nr. 3 dhe Variacionet Goldberg.
• Handel: pjesë nga Mesia dhe Water Music.
• Beethoven: Simfonia nr. 5 dhe Sonata 'Drita e Hënës'.
• Mendelssohn: Koncerti për violinë në mi minor.
• Brahms: Simfonia nr. 4 dhe Vallet Hungareze.
• Wagner: Preludi i Tristanit dhe Isoldës dhe 'Kalorësia e Valkirieve'.
• Strauss: Katër këngët e fundit.

Pyetje të shpeshta

Kompozitorët gjermanë më të njohur përfshijnë gati një mijë vjet muzikë, nga këngët mesjetare deri te eksperimentet elektronike. Nisni me disa vepra kyçe të Bach-ut, Beethovenit dhe Brahmsit, pastaj lërini veshët t'ju çojnë te operat e Wagnerit, pianoja e Schumannit ose këngët e Straussit. Një koncert live, qoftë edhe në qytetin tuaj, është mënyra më e mirë për ta ndier këtë muzikë.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.