Kitara e parë: klasike, akustike apo elektrike?

Shumë fillestarë e lënë kitarën pas disa javësh jo sepse nuk kanë talent, por sepse instrumenti i parë ishte i vështirë për t’u luajtur. Telat që presin gishtat, kitara që shkon jashtë akordit pas çdo kënge ose një tingull që nuk ka lidhje me muzikën që doni, e kthejnë ushtrimin në mundim.

Në këtë udhëzues shpjegojmë si të zgjidhni kitarën e parë hap pas hapi: cili lloj u përshtatet stileve të ndryshme, si gjendet madhësia e duhur për fëmijë dhe të rritur, çfarë duhet parë në dyqan ose në një shpallje për kitarë të përdorur, dhe cilat aksesorë ia vlejnë vërtet.

Çfarë muzike doni të luani?

Pyetja e parë nuk është çmimi, por tingulli. Nëse ëndrra juaj është të shoqëroni këngë me miqtë, në një aheng ose në plazh, kitara akustike me tela çeliku është zgjedhja e natyrshme. Nëse dëgjoni rok, bluz ose muzikë me bandë, një kitarë elektrike do t’ju mbajë të motivuar. Për muzikë klasike, flamenko ose për një fëmijë që sapo fillon, kitara klasike me tela najloni është më e përshtatshmja.

Motivimi peshon më shumë se çdo përparësi teknike. Kush arrin shpejt të nxjerrë tingullin që i pëlqen, ushtron më shpesh dhe përparon më shpejt.

Cilat janë dallimet mes llojeve të kitarës?

Çdo lloj ka ndjesinë dhe kompromiset e veta:

• Kitara klasike: tela najloni të butë për majat e gishtave, qafë më e gjerë dhe e sheshtë, tingull i ngrohtë. E butë për duart e fillestarit, ndonëse qafa e gjerë mund të duket e madhe për disa akorde.
• Kitara akustike me tela çeliku: tingull më i ndritshëm dhe më i fortë, i përshtatshëm për pop, folk dhe këngë me zë. Telat janë më të tendosur, ndaj gishtat dhembin më shumë në fillim, por nuk nevojitet amplifikator.
• Kitara elektrike: tela më të hollë, qafë më e ngushtë dhe zakonisht tela më afër tastierës, gjë që i bën akordet më të lehta për t’u shtypur. Kërkon amplifikator ose amplifikator për kufje, që shton koston.
• Kitara elektro-akustike: akustike me pikap të integruar, e dobishme nëse planifikoni të luani në skenë ose përmes një sistemi zëri.

Një kitarë e rregulluar mirë, e çfarëdo lloji, luhet më lehtë se një kitarë “e lehtë” e rregulluar keq.

A mësohet më lehtë kitara elektrike?

Nga ana fizike, shumë fillestarë e gjejnë elektriken më të lehtë, sepse telat janë më të hollë dhe më afër tastierës. Akustikja i forcon gishtat më shpejt, dhe aftësitë kalojnë pa problem nga akustikja te elektrikja. Asnjë zgjedhje nuk është e gabuar: një kitarë e rregulluar mirë, e çfarëdo lloji, luhet më lehtë se një kitarë “e lehtë” e rregulluar keq.

Çfarë madhësie kitare i duhet një fëmije?

Për fëmijët dhe të rriturit me shtat më të vogël, madhësia është vendimtare. Kitarat klasike për nxënës të vegjël vijnë në madhësi 1/4, 1/2 dhe 3/4, krahas madhësisë së plotë 4/4. Këto janë emërtime tradicionale, jo përmasa të sakta. Një kitarë klasike me madhësi të plotë ka zakonisht gjatësi shkalle rreth 650 mm, pra gjatësinë e telit që dridhet nga kapaku i sipërm deri te ura.

Edhe te kitarat me tela çeliku dhe elektriket gjatësia e shkallës ndryshon: shumë modele të njohura elektrike kanë rreth 25,5 inç, të tjera rreth 24,75 inç, dhe shkalla më e shkurtër ndihet pak më e lehtë. Si rregull i përafërt, fëmija ulur duhet ta arrijë tastin e parë me krah të çlirët, pa u përkulur përpara. Mësuesi i muzikës ose shitësi mund ta kontrollojnë këtë në pak minuta.

Çfarë duhet kontrolluar para blerjes?

Nëse keni mundësi, provojeni kitarën në dorë ose merrni me vete dikë që luan. Në Kosovë dhe Shqipëri dyqanet e specializuara janë kryesisht në qytetet e mëdha, ndaj shumë njerëz blejnë në internet; në atë rast, pyesni paraprakisht për kthimin e mallit dhe kontrollojeni instrumentin menjëherë pas pranimit.

• Lartësia e telave mbi tastierë (action): e ulët deri mesatare është më e lehtë për t’u shtypur; shumë e lartë e bën kitarën të dhimbshme.
• Qafa: duhet të jetë e drejtë, pa përdredhje të dukshme, dhe të ndihet rehat në dorë.
• Tastet: skajet e tyre nuk duhet të presin kur rrëshqisni dorën përgjatë qafës.
• Akordimi: çelësat duhet të rrotullohen butë dhe ta mbajnë tingullin.
• Intonacioni: nota në tastin e dymbëdhjetë duhet të përputhet me oktavën e telit të lirë.
• Ndërtimi: kërkoni të çara, boshllëqe, urë që ngrihet ose zhurmë dridhjeje gjatë luajtjes.
• Pesha dhe forma: sidomos te elektriket, sigurohuni që mund ta mbani rehat gjatë gjithë ushtrimit.

E re apo e përdorur, dhe a ia vlen rregullimi profesional?

Një kitarë e përdorur nga shpalljet online mund të jetë shumë e leverdishme, por kontrolloni me kujdes qafën, të çarat dhe konsumimin e tasteve, ose blini nga një dyqan që i kontrollon instrumentet e përdorura. Paketat fillestare me kitarë, amplifikator dhe aksesorë janë praktike, por cilësia e shtojcave ndryshon shumë.

Çfarëdo të blini, një rregullim profesional (setup) është ndër investimet më të mira për një fillestar. Një teknik rregullon qafën, lartësinë e telave dhe intonacionin që instrumenti të luhet sa më lehtë. Shumë dyqane të mira e bëjnë këtë para shitjes.

Kitaristët mëngjarashë dhe aksesorët e nevojshëm

Mëngjarashët kanë dy rrugë: disa mësojnë me kitarë standarde për djathtakë, të tjerë preferojnë model për mëngjarashë me tela të kthyer. Provoni të dyja para se të vendosni, sepse më vonë ndryshimi është i vështirë.

Disa aksesorë e lehtësojnë mësimin dukshëm: akordues me kapëse, çantë e mbushur ose kuti, rrip, disa penë me trashësi të ndryshme, tela rezervë dhe një mbajtëse, që e mban kitarën në sy dhe ju shtyn ta merrni në dorë më shpesh. Për elektriken ju duhen edhe kabllo dhe amplifikator ose amplifikator kufjesh.

Pyetje të shpeshta

Zgjedhja e kitarës së parë përmblidhet në pak vendime: lloji që i përshtatet muzikës suaj, madhësia e duhur, një kontroll i kujdesshëm i luajtshmërisë dhe një rregullim i mirë. Me një instrument të rehatshëm dhe një akordues në dorë, pjesa më e vështirë mbetet vetëm fillimi.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.