Si të bësh shoqëri të reja si i rritur, në vendlindje apo në mërgim

Në shkollë apo në fakultet shoqëritë lindnin vetvetiu. Pas punës, martesës, fëmijëve ose shpërnguljes jashtë vendit, rrethi zvogëlohet pa e vënë re, dhe shumë njerëz befas e kuptojnë se nuk kanë kë të marrin në telefon për një kafe.

Kjo është shumë më e zakonshme sesa duket, dhe nuk ka të bëjë me karakterin. Ky udhëzues shpjegon pse miqësia në moshë të rritur kërkon më shumë përpjekje, ku të gjesh njerëz të rinj në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut apo në diasporë, dhe si ta kthesh një bisedë të rastësishme në shoqëri të qëndrueshme.

Pse është më e vështirë të bësh shokë pas të tridhjetave?

Sociologët përmendin shpesh tri kushte që ndihmojnë lindjen e miqësive: afërsinë fizike, takimet e përsëritura pa planifikim dhe një mjedis ku njerëzit ndihen mjaft të qetë për t'u hapur. Shkolla dhe universiteti i ofrojnë të treja. Jeta e të rriturit shpesh asnjërën.

Faktori tjetër është koha. Një studim i studiuesit të komunikimit Jeffrey Hall nga Universiteti i Kansasit, botuar më 2018, vlerësoi se duhen rreth 50 orë së bashku për të kaluar nga i njohur në shok të rastit, rreth 90 orë për t'u bërë shok dhe mbi 200 orë për t'u bërë mik i ngushtë. Hall vuri re se koha e kaluar duke shoqëruar vlen shumë më tepër se koha e kaluar duke punuar krah për krah.

Ku mund të njihesh me njerëz të rinj?

Vendet më të mira janë ato ku i sheh të njëjtët njerëz vazhdimisht. Një takim i vetëm mund të ndezë një lidhje, por një aktivitet javor i jep kohë të rritet.

• Klube sportive: futboll i vogël me shokë, basketboll, grupe vrapimi ose palestër me orar të njëjtë
• Ansamble, kore, grupe teatri ose kurse arti
• Kurse gjuhe dhe kurse mbrëmjeje
• Vullnetarizëm në organizata lokale, strehimore kafshësh ose aksione pastrimi
• Mbrëmje kuizi dhe kafene me lojëra tavoline
• Klube alpinizmi dhe ecjeje, të cilat në Kosovë e Shqipëri organizojnë shpesh dalje në fundjavë
• Bashkësi fetare ose shoqata kulturore
• Prindër të tjerë te kopshti, shkolla dhe parku
• Hapësira coworking, nëse punon nga shtëpia

Kontakti i vogël e i rregullt është ai që e kthen të njohurin në mik.

Si ta nisësh bisedën pa u ndier në siklet

Shumica e njerëzve janë më të hapur për bisedë sesa duken. Një aktivitet i përbashkët të jep hyrje të lehtë: pyet sa kohë ka që vjen, si i duket kursi ose si e nisi hobin.

Bëj pyetje vijuese dhe dëgjo përgjigjet. Njerëzve u pëlqen kush i mban mend detajet, ndaj herën tjetër kthehu te diçka që të tregoi. Trego edhe për veten; miqësia rritet nga hapja e ngadaltë e të dyja palëve, jo nga njëri që bën vetëm pyetje.

Nëse je nervoz, kujto se edhe tjetri mund të shpresojë që dikush t'i flasë. Shumë të rritur thonë se do të donin më shumë miq.

Si një i njohur bëhet mik i vërtetë

Ky është hapi që shumë e anashkalojnë. Mund të bisedosh këndshëm me të njëjtin njeri për muaj pa ndryshuar asgjë. Në një moment, dikush duhet të propozojë një takim jashtë mjedisit të zakonshëm.

Mbaje ftesën e parë të vogël e konkrete: një kafe pas stërvitjes, një shëtitje të dielën, një vizitë në treg. Ftesat konkrete pranohen më lehtë se një 'duhet të dalim ndonjëherë'. Kafeja, që te ne është pothuajse ritual, është ftesa më natyrale.

Nëse refuzon, propozo një herë tjetër një datë tjetër; kush është i interesuar zakonisht sugjeron alternativë. Pastaj vazhdo kontaktin: një mesazh për diçka që folët, një lidhje që mendon se do t'i pëlqejë, një ftesë e re. Kontakti i vogël e i rregullt është ai që e kthen të njohurin në mik.

Shoqëri të reja pas shpërnguljes, në një qytet ose shtet tjetër

Shpërngulja, qoftë nga fshati në Prishtinë a Tiranë, qoftë në Gjermani, Zvicër apo Amerikë, është një nga arsyet më të shpeshta pse të rriturit ndërtojnë rrethin nga e para.

Në muajt e parë thuaj po ftesave, edhe kur je i lodhur. Lidhjet e para, sado të lirshme, të çojnë te njohje të tjera. Bashkohu shpejt në një ose dy aktivitete të rregullta, mos prit sa të 'rregullohesh'. U thuaj kolegëve dhe fqinjëve se je i ri; shumëve u pëlqen t'u tregojnë qytetin të ardhurve.

Në mërgim, shoqatat e diasporës, klubet sportive shqiptare dhe xhamitë e kishat e komunitetit janë mbështetje e çmuar, sidomos kur gjuha ende nuk të shkon. Por përpiqu të njihesh edhe me vendasit: kursi i gjuhës ose një klub sportiv lokal të hapin dyer që komuniteti yt nuk mund t'i hapë.

Për introvertët dhe ata që nuk kanë kohë

Introvertët zakonisht ndihen më mirë në grupe të vogla ose në aktivitete ku biseda nuk është e vetmja gjë. Një grup ecjeje ose kurs qeramike e heq presionin. Takimet ballë për ballë janë shpesh më të lehta se festat.

Kur orari është plot, bashkoje miqësinë me gjërat që i bën gjithsesi: fto dikë të stërvitesh bashkë, të bëni pazar, ose të vijë në drekë me familjen. Ritualet e rregullta e të lehta, si një telefonatë javore ose një darkë mujore, i mbajnë gjallë miqësitë pa të zënë kalendarin.

Si t'i mbash miqësitë gjallë

Miqësitë shuhen kryesisht nga lënia pas dore, jo nga grindjet. Bëje kontaktin zakon: shkruaju njerëzve kur të kujtohen, mbaji mend ditëlindjet dhe interesohu pas ngjarjeve të rëndësishme në jetën e tyre.

Ji ti ai që e nis ndonjëherë, edhe nëse të duket se e bën gjithmonë. Ji pranë kur kanë nevojë, gëzohu për lajmet e tyre të mira dhe mbaj fjalën për takimet. Me kohë, këto gjeste të vogla krijojnë besimin që e kthen një shok në mik të ngushtë.

Pyetje të shpeshta

Shoqëritë në moshë të rritur rrallë lindin rastësisht; ato ndërtohen. Zgjidh një ose dy aktivitete ku i sheh të njëjtët njerëz rregullisht, bëhu ti ai që propozon kafen e parë dhe mbaje kontaktin edhe kur jeta është e ngarkuar. Hap pas hapi, të njohurit kthehen në shokë, dhe disa prej tyre në miq për gjithë jetën.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.