Verifikimi me dy hapa: si ta mbroni llogarinë edhe kur ju vjedhin fjalëkalimin

Pothuajse çdo javë dikush në rrethin tonë ankohet se i është marrë llogaria e Facebook-ut apo Instagram-it, dhe nga ajo llogari u dërgohen të afërmve mesazhe që kërkojnë para. Në shumicën e rasteve, hajduti kishte vetëm fjalëkalimin. Verifikimi me dy hapa është mbrojtja që e bën atë fjalëkalim të pavlefshëm pa telefonin tuaj.

Me këtë mbrojtje, pas fjalëkalimit vërtetoni identitetin edhe një herë, zakonisht me një kod ose një prekje në telefon. Më poshtë shpjegojmë si funksionon, cilën metodë të zgjidhni dhe si ta aktivizoni pa rrezikuar që të mbeteni vetë jashtë llogarisë.

Çfarë do të thotë verifikimi me dy hapa?

Specialistët e sigurisë i ndajnë provat e hyrjes në tri lloje: diçka që e dini (fjalëkalim ose PIN), diçka që e keni (telefon ose çelës sigurie) dhe diçka që jeni (gjurma e gishtit ose fytyra). Vërtetimi me dy faktorë, shkurt 2FA, kombinon dy lloje të ndryshme.

Fjalëkalimi plus një pyetje sigurie nuk është 2FA i vërtetë, sepse të dyja janë gjëra që i dini. Fjalëkalimi plus një kod nga telefoni po, sepse sulmuesit do t'i duhej edhe sekreti juaj, edhe pajisja juaj fizike.

2FA, verifikim me dy hapa apo MFA: a ka ndryshim?

Vërtetimi shumëfaktorësh (MFA) është termi i përgjithshëm për çdo hyrje me dy ose më shumë faktorë. 2FA është forma më e zakonshme e tij, ndërsa verifikimi me dy hapa është emri që përdorin disa shërbime për të njëjtën ide. Në praktikë, termat përdoren pothuajse njësoj.

Pavarësisht emrit, kërkoni te cilësimet e llogarisë në pjesën Siguria, Hyrja ose Sign-in dhe aktivizojeni.

Një fjalëkalim i vjedhur vlen shumë pak kur hajdutit i duhet edhe telefoni që keni në xhep.

Cila metodë është më e sigurt?

Çdo faktor i dytë është shumë më i mirë se vetëm fjalëkalimi, por metodat nuk janë njësoj të forta. Ia vlen të zgjidhni opsionin më të fortë që ofron secili shërbim. Këtu i kemi renditur nga më e dobëta te më e forta.

• Kodet me email: të lehta, por aq të sigurta sa vetë llogaria e emailit
• Kodet me SMS: të përhapura dhe të thjeshta, por mund të kapen përmes ndërrimit të kartës SIM
• Njoftimet push: prekni miratimin në një pajisje të besuar; mos miratoni kurrë një kërkesë që nuk e keni nisur ju
• Aplikacionet e kodeve (authenticator): kode gjashtëshifrore që ndryshojnë çdo 30 sekonda dhe punojnë pa internet
• Çelësat fizikë të sigurisë: një pajisje e vogël që e futni ose e prekni; shumë rezistente ndaj phishing-ut
• Passkeys: hyrje pa fjalëkalim përmes pajisjes dhe kyçjes së ekranit, e ndërtuar që të mos mund të mashtrohet

A janë të sigurta kodet me SMS?

Kodet me SMS ndalojnë sulmet më të zakonshme, si përdorimin e fjalëkalimeve të rrjedhura nga faqe të tjera. Dobësia e tyre është vetë numri i telefonit. Në një sulm me ndërrim SIM-i, mashtruesi bind operatorin celular ta kalojë numrin tuaj në kartën e tij dhe pastaj merr kodet tuaja.

Nëse shërbimi ofron vetëm SMS, përdoreni, sepse është shumë më mirë se asgjë. Nëse ofron aplikacion kodesh, çelës sigurie ose passkey, kaloni te njëri prej tyre. Pyetni edhe operatorin tuaj, në Kosovë, Shqipëri apo Maqedoni të Veriut, nëse mund të vendosni një PIN ose mbrojtje shtesë për ndërrimin e kartës SIM.

Si aktivizohet 2FA hap pas hapi?

Procesi është i ngjashëm në pothuajse çdo faqe dhe aplikacion. Si shembull marrim aplikacionin e kodeve:

• Instaloni një aplikacion kodesh nga dyqani zyrtar i aplikacioneve në telefon
• Hyni në llogari nga kompjuteri dhe hapni cilësimet e sigurisë ose të hyrjes
• Zgjidhni vërtetimin me dy faktorë ose verifikimin me dy hapa dhe opsionin e aplikacionit
• Skanoni kodin QR në ekran me aplikacionin
• Shkruani kodin gjashtëshifror që shfaq aplikacioni për ta konfirmuar lidhjen
• Ruani kodet rezervë që ju jep shërbimi në një vend të sigurt, jashtë telefonit

Me cilat llogari duhet nisur?

Nisni me llogaritë që hapin të gjitha të tjerat. Emaili kryesor është prioriteti i parë, sepse lidhjet për ndërrimin e fjalëkalimit të pothuajse çdo shërbimi tjetër vijnë aty. Pastaj vjen llogaria e telefonit, ajo e Apple ose Google që lidhet me kopjet rezervë, pastaj bankingu elektronik dhe pagesat, si dhe menaxheri i fjalëkalimeve nëse përdorni një të tillë.

Më pas mbroni rrjetet sociale, sidomos Facebook dhe Instagram që shpesh përdoren për biznese të vogla dhe për t'u marrë me të afërmit në diasporë, si dhe WhatsApp e Viber, ku verifikimi me dy hapa vendos një PIN shtesë për regjistrimin e numrit. Mos harroni dyqanet online që ruajnë kartën dhe llogaritë e punës.

Si të mos mbeteni vetë jashtë llogarisë?

Rreziku kryesor i 2FA-së është humbja e faktorit të dytë. Kodet rezervë janë rrjeta e sigurisë: secili punon një herë dhe ju lejon të hyni pa telefon. Printojini ose shkruajini në letër dhe ruajini në vend të sigurt, jo si fotografi ekrani në të njëjtin telefon.

Shtoni një metodë të dytë kur mundeni, si një numër rezervë ose një çelës të dytë sigurie. Para se ta ndërroni ose ta resetoni telefonin, kontrolloni nëse aplikacioni i kodeve mund t'i transferojë ose t'i ruajë kodet dhe kalojini në pajisjen e re para se ta fshini të vjetrën.

Kujdes nga mashtrimet me kode verifikimi

Mashtruesit e dinë që 2FA funksionon, prandaj përpiqen t'ju bindin t'ua jepni kodin. Një skemë e njohur: merrni mesazh nga një mik, llogaria e të cilit është marrë tashmë, që ju thotë se ju ka dërguar gabimisht një kod dhe ju lutet t'ia ktheni. Ai kod është çelësi i llogarisë suaj. Asnjë kompani serioze dhe asnjë bankë nuk ju kërkon ta lexoni kodin në telefon ose në mesazh.

Po aq kujdes duhet me njoftimet push. Nëse telefoni papritur shfaq kërkesa hyrjeje që nuk i keni nisur ju, dikush e ka fjalëkalimin tuaj. Refuzojeni kërkesën dhe ndërroni fjalëkalimin menjëherë.

Pyetje të shpeshta

Verifikimi me dy hapa është një zakon i vogël me përfitim të madh. Aktivizojeni fillimisht në email, pastaj në bankë, rrjete sociale dhe aplikacionet e mesazheve, zgjidhni metodën më të fortë që ofron secili shërbim dhe mbajini kodet rezervë në vend të sigurt. Pasi ta keni konfiguruar, mezi do ta vini re, ndërsa kushdo që ka një fjalëkalim të vjedhur do ta gjejë derën të mbyllur.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.