Si të heqësh njollat nga rrobat: kafe, verë, yndyrë, gjak dhe bar

Një filxhan makiato i derdhur në tavolinë, salcë domatesh në darkën familjare ose verë e kuqe në një dasmë: njollat ndodhin kur i pret më pak. Lajmi i mirë është se shumica dalin, nëse vepron shpejt dhe zgjedh metodën e duhur për llojin e njollës.

Gabimi më i shpeshtë nuk është mungesa e një produkti të veçantë, por lëvizja e gabuar në minutat e para: ujë i nxehtë mbi gjak, fërkim i fortë ose tharje në tharëse para se njolla të ketë dalë. Ky udhëzues fillon nga rregullat bazë, pastaj kalon njollë pas njolle.

Çfarë duhet bërë menjëherë pas njollës?

Disa zakone vlejnë për pothuajse çdo njollë dhe bëjnë dallimin më të madh.

• Vepro shpejt: njollat e freskëta dalin shumë më lehtë se ato të thara
• Thith me pecetë, mos fërko: fërkimi e përhap njollën dhe e fut më thellë
• Hiq fillimisht mbetjet e ngurta me lugë ose thikë të topitur
• Puno nga ana e pasme e pëlhurës, që njolla të dalë jashtë
• Fillo me ujë të ftohtë: nxehtësia e fikson shumë njolla, sidomos ato me proteina
• Lexo etiketën dhe provo mjetin në një tegel të fshehur
• Mos e fut rrobën në tharëse dhe mos e hekuros para se njolla të ketë dalë

Cili mjet heq cilin lloj njolle?

Njollat ndahen në disa familje, dhe çelësi është ta përputhësh mjetin me familjen. Zbardhuesi me klor nuk përdoret kurrë në lesh, mëndafsh, lëkurë ose elastan, as në rroba me ngjyrë, përveç nëse etiketa e lejon.

• Detergjent me enzima (biologjik): për proteina dhe niseshte si gjak, vezë, bar, djersë dhe ushqim
• Detergjent enësh: për yndyrë dhe vaj
• Zbardhues me oksigjen: për njolla me ngjyrë si verë, çaj, kafe dhe fruta, i sigurt për shumicën e pëlhurave që nuk lëshojnë ngjyrë
• Alkool mjekësor: tret shumë lloje boje stilolapsi dhe disa ngjyrues
• Zbardhues me klor: vetëm për pambuk dhe li të bardhë

Para tharëses, sigurohu që njolla ka dalë, sepse nxehtësia e bën të përhershme.

Kafe, çaj dhe verë e kuqe: si dalin?

Këto pije përmbajnë tanine, përbërës me ngjyrë. Thith sa më shumë lëng menjëherë, pastaj shpëlaje njollën nga mbrapa nën ujë të ftohtë. Fërko pak detergjent të lëngshëm, lëre disa minuta dhe shpëlaje sërish.

Për njollat e vjetra ose kokëforta, zhyte rrobën në tretësirë me zbardhues oksigjeni sipas udhëzimit të produktit, pastaj laje në temperaturën më të lartë që lejon etiketa. Makiatoja dhe kafeja me qumësht përmbajnë edhe proteina, prandaj ndihmon detergjenti me enzima.

Nëse vera e kuqe bie kur nuk ke lavaman afër, thithe dhe hidh pak kripë që të tërheqë lëngun. Vera e bardhë nuk e neutralizon me siguri të kuqen dhe shton vetëm lëng, ndaj uji i ftohtë është hapi i parë më i mirë.

Si hiqet njolla e yndyrës dhe e vajit?

Vaji i gatimit, gjalpi, salcat dhe kozmetika lënë njolla që uji vetëm nuk i lëviz. Thith vajin e tepërt me letër kuzhine. Mbi njollën e freskët hidh sodë buke, niseshte misri ose talk, lëre 15 deri 30 minuta që ta thithë vajin dhe pastaj fshije.

Fërko disa pika detergjent enësh me gishta ose me furçë të butë, lëre disa minuta dhe laje në ujin më të ngrohtë që lejon etiketa, sepse yndyra shpesh do ngrohtësi për të dalë. Kontrollo para tharjes: njollat e vajit mund të duken të zbehta kur rroba është e lagur dhe të rishfaqen kur thahet.

Gjak, djersë dhe bar: njollat me proteina

Gjaku është njollë proteinike, prandaj vetëm ujë i ftohtë. Shpëlaje nga mbrapa derisa uji të dalë i pastër, pastaj zhyte në ujë të ftohtë me detergjent enzimatik para larjes. Në pambuk të bardhë, pak ujë oksigjeni mund të heqë mbetjet; provoje më parë, sepse zbardh ngjyrat.

Njollat e verdha të djersës nën sqetull krijohen nga djersa dhe deodoranti. Zhyte zonën në tretësirë me detergjent enzimatik ose vendos një pastë sode buke me ujë para larjes. Ndihmon edhe nëse e lë deodorantin të thahet plotësisht para se të vishesh.

Bari ka proteina dhe pigment të gjelbër. Fërko detergjent enzimatik në njollë, lëre të paktën 15 minuta dhe laje. Në pëlhura të forta që nuk lëshojnë ngjyrë, pak alkool mjekësor heq gjelbërimin e mbetur.

Bojë stilolapsi, dyll, çamçakëz dhe njolla të tjera

Disa njolla të zakonshme kërkojnë qasje të veçantë.

• Stilolaps: vendos letër kuzhine poshtë dhe prek njollën me pambuk të lagur me alkool, duke e ndërruar pambukun kur ngjyhet; pastaj shpëlaje dhe laje
• Dyll qiriri: ngurtësoje me akull, gërvishte, pastaj vendos letër sipër dhe kaloje hekurin e ngrohtë
• Çamçakëz: fut rrobën në një qese në ngrirës dhe thyeje kur të jetë e fortë
• Baltë: lëre të thahet, shkunde, pastaj trajtoje me detergjent dhe laje
• Salcë domatesh ose kerri (curry): ujë i ftohtë, detergjent enësh dhe zbardhues oksigjeni për ngjyrën e mbetur; dielli e zbeh të verdhën në pëlhura të bardha
• Buzëkuq dhe pudër: prek me detergjent enësh ose pak heqës grimi, pastaj laje

Cilat mjete pastrimi nuk duhen përzier kurrë?

Mos e përziej kurrë zbardhuesin me klor (varikinën) me amoniak, uthull ose acide të tjera, as me produkte të tjera pastrimi. Varikina me amoniak lëshon gazra toksike kloraminash, ndërsa me acide lëshon gaz klori. As uji i oksigjenit dhe uthulla nuk përzihen në një enë, sepse formojnë acid gërryes.

Përdor një produkt në një kohë, shpëlaje mirë para se të provosh tjetrin dhe puno në dhomë të ajrosur. Vish doreza me varikinë dhe tretës, mbaji produktet në paketimin origjinal dhe larg fëmijëve. Alkooli dhe shumë heqës njollash janë të ndezshëm, prandaj mbaji larg nxehtësisë.

Njollat e vjetra, pëlhurat delikate dhe pastrimi kimik

Njollat që kanë kaluar larjen dhe tharjen shpesh përmirësohen me një zhytje të gjatë, ndonjëherë gjatë gjithë natës, në detergjent enzimatik ose zbardhues oksigjeni. Përsërite dy-tri herë para se të heqësh dorë.

Mëndafshin, leshin, kamoshin, lëkurën, kadifenë dhe çdo gjë me etiketën vetëm pastrim kimik çoji në pastrim kimik dhe trego se nga erdhi njolla. Po kështu kostumet, fustanet e nusërisë dhe veshjet me vlerë.

Pyetje të shpeshta

Shumica e njollave dalin nëse vepron shpejt, thith në vend që të fërkosh, fillon me ujë të ftohtë dhe zgjedh mjetin sipas llojit: enzima për proteinat, detergjent enësh për yndyrën dhe zbardhues oksigjeni për kafen, çajin dhe verën. Mos përziej kurrë produkte pastrimi dhe kontrollo gjithmonë rrobën para tharëses.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.